Przegląd komina nie zastępuje czyszczenia. Sprawdź zakres wizyty

Potwierdzenie wizyty kominiarza nie mówi jeszcze, czy przewody zostały skontrolowane, wyczyszczone, czy wykonano obie czynności. Przed sezonem grzewczym właściciel domu w Polsce powinien sprawdzić zakres zamówienia, a mieszkaniec budynku wielorodzinnego zapytać o niego zarządcę. Samo słowo „przegląd” nie zastępuje informacji o wykonanych pracach.

Różnica ma praktyczne znaczenie: kontrola służy ocenie stanu technicznego, natomiast czyszczenie usuwa zanieczyszczenia. Obowiązki mają różne podstawy i częstotliwość. Można zorganizować je podczas jednej wizyty, jeżeli wykonawca ma właściwe kwalifikacje i taki jest zakres zlecenia. Nie wynika jednak z tego, że każde zamówienie kontroli automatycznie obejmuje czyszczenie.

Nie jest to nowy obowiązek wprowadzony w październiku 2026 r. Jesień jest po prostu dobrym momentem na uporządkowanie terminów i dokumentów. Główny Urząd Nadzoru Budowlanego wyjaśnia osobno zakres kontroli, uprawnienia osób, które ją przeprowadzają, oraz sposób sporządzenia protokołu w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków, czyli CEEB.

Roczna kontrola obejmuje więcej niż przewód od pieca

Zgodnie z przywołanym przez GUNB art. 62 Prawa budowlanego właściciel lub zarządca ma zapewnić co najmniej raz w roku kontrolę stanu technicznego instalacji gazowych oraz przewodów kominowych: dymowych, spalinowych i wentylacyjnych. Nie należy więc utożsamiać całego obowiązku wyłącznie z kominem od kominka lub kotła.

Przy zamówieniu warto ustalić, które przewody zostaną objęte wizytą. Jeżeli w domu działają różne rozwiązania, jeden ogólny opis usługi może nie odpowiadać pełnemu zakresowi potrzebnej kontroli. To szczególnie istotne przy wentylacji mechanicznej, gdzie wymagania dotyczące osoby kontrolującej są inne niż przy typowej wentylacji grawitacyjnej.

GUNB zaznacza zarazem, że omawiana kontrola przewodów wentylacyjnych nie oznacza kontroli całej instalacji wentylacyjnej razem z urządzeniami. Chodzi o przewody stanowiące jej część. Zlecenie takiego sprawdzenia nie jest więc automatycznie równoznaczne z serwisem każdego urządzenia podłączonego do instalacji.

Czyszczenie ma własny kalendarz

Paragraf 34 rozporządzenia o ochronie przeciwpożarowej określa usuwanie zanieczyszczeń z przewodów dymowych i spalinowych w okresach ich użytkowania. Dla domowych palenisk na paliwo stałe, na przykład drewno lub węgiel, minimum wynosi raz na 3 miesiące. Dla palenisk na paliwo płynne lub gazowe jest to co najmniej raz na 6 miesięcy.

Przewody wentylacyjne w objętych tym przepisem obiektach czyści się co najmniej raz w roku, chyba że warunki użytkowania wymagają większej częstotliwości. Inny rytm dotyczy palenisk zakładów zbiorowego żywienia i usług gastronomicznych: co najmniej raz w miesiącu, o ile przepisy miejscowe nie stanowią inaczej. Tego terminu nie należy przenosić bez wyjaśnienia na zwykły dom.

W materiałach informacyjnych można spotkać skróty „cztery razy w roku” i „dwa razy w roku”. Dokładniejsze jest brzmienie rozporządzenia: raz na 3 albo 6 miesięcy w okresach użytkowania. Samo zliczenie kilku wizyt wykonanych blisko siebie nie wyjaśnia, czy zachowano wymagane odstępy podczas korzystania z przewodu.

Roczny protokół kontroli nie zwalnia z tego odrębnego kalendarza. Tak samo potwierdzenie wyczyszczenia przewodu nie zastępuje kontroli jego stanu technicznego. Dla właściciela oznacza to dwa pytania do dokumentacji: kiedy wykonano ostatnią kontrolę i kiedy usunięto zanieczyszczenia z używanych przewodów.

Kwalifikacje zależą od rodzaju przewodu

Mistrz w rzemiośle kominiarskim może kontrolować przewody dymowe oraz grawitacyjne przewody spalinowe i wentylacyjne. Prawo przewiduje też udział osób z uprawnieniami budowlanymi odpowiedniej specjalności. Przy wyborze wykonawcy znaczenie ma zatem nie tylko nazwa firmy, lecz również zakres uprawnień osoby wykonującej kontrolę.

Dla kominów i przewodów, w których ciąg jest wymuszony pracą urządzeń mechanicznych, GUNB wskazuje osoby z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi. Sama kwalifikacja mistrza kominiarskiego nie daje prawa do takiej kontroli. Jeśli w budynku są różne rodzaje przewodów, możliwy jest udział kilku uprawnionych osób oraz sporządzenie osobnych protokołów.

Rozporządzenie zawiera wyjątek od wymogu kwalifikacji kominiarskich przy samym usuwaniu zanieczyszczeń w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych oraz w budownictwie zagrodowym i letniskowym. Nie jest to zwolnienie z okresowej kontroli przez osobę uprawnioną. Nie oznacza też, że każda samodzielna praca na dachu lub przy przewodzie jest bezpieczna.

E-protokół potwierdza kontrolę, a nie samą rezerwację

Protokół z okresowej kontroli przewodów kominowych sporządza się elektronicznie z wykorzystaniem CEEB. GUNB wskazuje, że zasada obejmuje przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne, także przewody wentylacji mechanicznej. Dotyczy zarówno kontroli wykonywanej przez kominiarza, jak i przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi.

Urząd zapowiadał zastąpienie dotychczasowego papierowego dokumentu e-protokołem od 18 września 2023 r. Właściciel lub zarządca może sięgnąć do dokumentu na swoim koncie w systemie. Potwierdzenie zamówienia wizyty, rachunek lub sama deklaracja źródła ciepła to inne informacje i nie powinny być mylone z protokołem wykonanej kontroli.

Przed zakończeniem obsługi warto ustalić, czy protokół został sporządzony i jak uzyskać do niego dostęp. Jego obecność potwierdza udokumentowanie kontroli, ale nie oznacza automatycznie pozytywnej oceny wszystkich elementów. Trzeba przeczytać ustalenia, a ewentualne nieprawidłowości wyjaśnić z wykonawcą i zarządcą.

Bezpłatne zamówienie nie oznacza bezpłatnej usługi

Portal ZONE opisuje możliwość złożenia zamówienia przeglądu przez właściciela lub zarządcę budynku po zalogowaniu. Do uwierzytelnienia służy login.gov.pl, z dostępnymi w nim sposobami logowania. Samo złożenie zamówienia jest według portalu bezpłatne.

Koszt wykonania przeglądu to osobna sprawa. Portal wskazuje, że orientacyjną cenę można zobaczyć przy wyborze konkretnego wykonawcy w formularzu. Nie jest to urzędowa obietnica bezpłatnej wizyty ani jednolita stawka dla całego kraju. Zakres kontroli i ewentualne czyszczenie warto potwierdzić przed zaakceptowaniem usługi.

Opis e-usługi nie dowodzi dostępności wybranego wykonawcy w danym terminie. Nie zastępuje też oceny jego uprawnień do rodzaju przewodów w konkretnym budynku. W tej kwestii ważniejsze od samego kanału zamówienia pozostają zakres prac i właściwe kwalifikacje.

Trzy informacje do sprawdzenia przed wizytą

Pierwsza to lista przewodów i zakres kontroli. Druga to termin ostatniego czyszczenia oraz informacja, czy nowa wizyta obejmie usunięcie zanieczyszczeń. Trzecia to sposób otrzymania protokołu CEEB i omówienia wyników. Taki podział pozwala uniknąć sytuacji, w której jedna wykonana czynność zostaje uznana za załatwienie wszystkich obowiązków.

W budynku wielorodzinnym punktem kontaktu jest zarządca, który organizuje wymagane kontrole. Mieszkaniec może zapytać o zakres i termin wizyty oraz sposób zgłaszania zauważonych problemów. Nie powinien samodzielnie uznawać, że brak własnego kotła oznacza brak przewodów wymagających sprawdzenia.

Najważniejszy rezultat nie sprowadza się do posiadania pliku w systemie. Chodzi o to, by właściwa osoba oceniła właściwe przewody, czyszczenie odbywało się w potrzebnych terminach, a wyniki kontroli nie pozostały nieprzeczytane. Dopiero rozdzielenie tych spraw pozwala sensownie ocenić, co zostało wykonane.