Obligacje skarbowe na wrzesień 2026: pięć serii, trzy mechanizmy i koszty wyjścia

Ministerstwo Finansów ogłosiło parametry detalicznych obligacji skarbowych sprzedawanych od 1 do 30 września 2026 r. W pięciu standardowych seriach oprocentowanie startowe wynosi od 4,00 do 5,35 proc. w skali roku. Ten przedział nie tworzy jednak prostego rankingu: stawka może obowiązywać miesiąc, rok albo całe trzy lata, a odsetki mogą trafiać na konto albo powiększać kapitał.

Wrześniową ofertę Ministerstwo Finansów ogłosiło 25 sierpnia. Zamiana obligacji wykupywanych we wrześniu ruszyła 26 sierpnia, natomiast zwykła sprzedaż nowych serii rozpocznie się 1 września. Dlatego przed zakupem warto oddzielić trzy pytania: jak długo obowiązuje podana stawka, od czego zależą kolejne okresy i ile kosztuje wcześniejsze wyjście.

Pięć serii w jednym zestawieniu

ROR0927, 1 rok: 4,00 proc. w pierwszym miesięcznym okresie, później stopa referencyjna NBP plus 0,00 pkt proc.; odsetki wypłacane co miesiąc.

DOR0928, 2 lata: 4,15 proc. w pierwszym miesiącu, później stopa referencyjna NBP plus 0,15 pkt proc.; odsetki również wypłacane co miesiąc.

TOS0929, 3 lata: stałe 4,40 proc. rocznie przez cały okres, z roczną kapitalizacją; wypłata odsetek następuje przy wykupie.

COI0930, 4 lata: 4,75 proc. w pierwszym roku, następnie inflacja plus 1,50 pkt proc.; odsetki są wypłacane po każdym roku.

EDO0936, 10 lat: 5,35 proc. w pierwszym roku, następnie inflacja plus 2,00 pkt proc.; odsetki są kapitalizowane i wypłacane na końcu.

Każda obligacja kosztuje 100 zł. Podane procenty są oprocentowaniem w skali roku. Przykładowo 4,00 proc. ROR nie oznacza wypłaty 4 zł po pierwszym miesiącu od jednej obligacji; miesięczny okres otrzymuje proporcjonalną część rocznej stawki, a wypłata jest jeszcze pomniejszana o należny podatek.

ROR i DOR: stawka będzie się poruszać razem z NBP

Po pierwszym miesiącu ROR i DOR nie mają z góry znanego oprocentowania na cały okres. W każdym kolejnym miesiącu punktem odniesienia jest stopa referencyjna NBP. ROR dodaje do niej zerową marżę, a DOR 0,15 pkt proc. Jeżeli Rada Polityki Pieniężnej obniży lub podwyższy stopę referencyjną, oprocentowanie tych obligacji odpowiednio spadnie lub wzrośnie w kolejnym okresie. Dziś nie da się uczciwie podać łącznego wyniku za rok lub dwa bez założenia przyszłej ścieżki stóp.

Miesięczna wypłata odsetek daje regularny przepływ gotówki, lecz ma drugą stronę: wypłacone pieniądze nie kapitalizują się automatycznie w tej samej obligacji. Pełne wykorzystanie procentu składanego wymagałoby ich ponownego ulokowania, a przyszła stawka takiej reinwestycji nie jest znana. ROR i DOR lepiej więc porównywać przez elastyczność i przepływ środków, nie tylko przez pierwszy procent w tabeli.

TOS: znana stawka, ale także koszt rezygnacji z elastyczności

TOS zamraża 4,40 proc. na trzy lata i co roku dopisuje odsetki do podstawy naliczania. Nabywca zna nominalną stawkę z góry, co ogranicza niepewność. Nie wiadomo natomiast, czy za rok będzie ona wyższa czy niższa od nowych lokat i obligacji. Przy spadku rynkowych stóp stałe oprocentowanie może wyglądać korzystniej, a przy ich wzroście może oznaczać utraconą możliwość ulokowania pieniędzy wyżej. To scenariusze, nie prognoza.

COI i EDO: indeksacja zaczyna działać dopiero po pierwszym roku

Najczęstsza pułapka interpretacyjna dotyczy obligacji indeksowanych inflacją. COI i EDO nie płacą od dnia zakupu bieżącej inflacji powiększonej o marżę. W pierwszym roku obowiązuje z góry ustalone 4,75 proc. dla COI i 5,35 proc. dla EDO. Dopiero od drugiego rocznego okresu stawka jest sumą wskaźnika wzrostu cen konsumpcyjnych z poprzednich 12 miesięcy, ogłaszanego przez GUS, i marży właściwej dla serii.

Różni je sposób obsługi odsetek. COI wypłaca je co roku, więc nie pozostają w obligacji do dalszej kapitalizacji. EDO dopisuje je do wartości, od której liczone są odsetki w kolejnych latach, i wypłaca całość przy wykupie. Dziesięcioletni termin zwiększa znaczenie procentu składanego, ale także prawdopodobieństwo, że środki będą potrzebne wcześniej.

Hasło „inflacja plus marża” opisuje nominalne oprocentowanie brutto według zasad emisji. Nie jest gwarancją zachowania siły nabywczej po podatku ani w każdym indywidualnym koszyku wydatków. Oficjalny serwis podatki.gov.pl wskazuje stawkę 19 proc. dla dochodów kapitałowych; przy porównaniu z lokatą lub kontem trzeba więc stosować tę samą podstawę brutto albo netto.

Wcześniejszy wykup ma konkretną cenę

Detaliczne obligacje można przedstawić do przedterminowego wykupu na warunkach określonych w liście emisyjnym, lecz naliczone odsetki są pomniejszane o opłatę. Dla wrześniowych standardowych serii wynosi ona od każdej obligacji o wartości 100 zł: 0,50 zł dla ROR, 0,70 zł dla DOR, 1,00 zł dla TOS, 2,00 zł dla COI i 3,00 zł dla EDO. Termin złożenia dyspozycji i sposób ograniczenia opłaty przy niewielkich narosłych odsetkach należy sprawdzić w liście konkretnej emisji.

To ważne szczególnie przy krótkim faktycznym okresie oszczędzania. Przykładowo 3 zł opłaty za EDO odpowiada 3 proc. wartości nominalnej jednej obligacji. Nie oznacza to automatycznie utraty części wpłaconego kapitału w każdym przypadku, bo sposób potrącenia zależy od narosłych odsetek i zasad serii, ale może wyzerować znaczną część dotychczasowego wyniku. Rezerwa awaryjna na płynnym rachunku zmniejsza ryzyko, że długoterminową obligację trzeba będzie zamknąć w niekorzystnym momencie.

Zamiana daje 10 groszy dyskonta, ale tylko określonym posiadaczom

Osoby, których obligacje są wykupywane we wrześniu, mogą złożyć dyspozycję zamiany na nową emisję. Cena jednej nowej obligacji standardowej wynosi wtedy 99,90 zł zamiast 100 zł; wyjątkiem jest trzymiesięczna OTS. Dziesięć groszy różnicy poprawia wynik, ale nie znosi podatku, ryzyka zmiany przyszłych stóp ani opłaty za ewentualny przedterminowy wykup.

Pełna wrześniowa oferta jest szersza niż pięć serii porównanych wyżej. Obejmuje także trzymiesięczne OTS o stałym oprocentowaniu 2,00 proc. oraz rodzinne ROS i ROD z pierwszorocznymi stawkami 5,00 i 5,60 proc. Obligacje rodzinne są przeznaczone dla beneficjentów programu Rodzina 800 plus i obowiązują przy nich odrębne limity zakupu, dlatego nie są bezpośrednim zamiennikiem standardowych COI lub EDO dla każdego oszczędzającego.

Jak porównać ofertę bez zgadywania przyszłości

1. Najpierw termin. Oddziel pieniądze potrzebne w najbliższych miesiącach od kapitału, który może pracować przez trzy, cztery lub dziesięć lat.

2. Potem mechanizm. Zdecyduj, czy ważniejsza jest miesięczna reakcja na stopę NBP, trzyletnia stałość czy późniejsza indeksacja inflacją.

3. Sprawdź przepływ odsetek. ROR i DOR płacą co miesiąc, COI co rok, a TOS i EDO kapitalizują odsetki do końca.

4. Policz wynik netto. Uwzględnij podatek, możliwą opłatę za przedterminowy wykup i przy wypłacanych odsetkach realistyczną stawkę reinwestycji.

5. Porównuj w tym samym dniu. Lokaty i rachunki oszczędnościowe zmieniają warunki; zestawienie sprzed kilku tygodni może już nie odpowiadać aktualnej ofercie.

Nie ma jednej serii najlepszej niezależnie od celu. Najwyższe 5,35 proc. EDO dotyczy tylko pierwszego roku i wiąże się z dziesięcioletnim horyzontem oraz najwyższą z porównywanych opłat za wcześniejszy wykup. Najniższe 4,00 proc. ROR daje za to krótki termin i comiesięczną aktualizację. Uczciwa decyzja zaczyna się zatem nie od największej liczby w reklamie, lecz od terminu, mechanizmu i kosztu zmiany planu.