EKUZ nie zapewnia transportu do Polski. Wyjątek wymaga zgody NFZ

Szpital za granicą przyjął kartę EKUZ. To nie znaczy, że ta sama karta opłaci przejazd karetką do Polski. Narodowy Fundusz Zdrowia wyraźnie rozdziela niezbędne leczenie podczas wyjazdu od transportu powrotnego. Co do zasady koszt przewozu do kraju ponosi pacjent, nawet jeśli pobyt w zagranicznej placówce był rozliczany w ramach publicznej opieki zdrowotnej.

Istnieje jednak określony wyjątek: tak zwany transport ekonomiczny na dalsze leczenie szpitalne w Polsce. Wymaga decyzji przed przewozem oraz porównania przewidywanych kosztów. Dla podróżnego najważniejsza jest więc kolejność działań, a nie samo posiadanie karty. To obowiązujące rozróżnienie, nie nowa listopadowa zmiana zasad.

Co daje EKUZ, a czego nie potwierdza

Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego potwierdza prawo do niezbędnego, nieplanowanego leczenia w publicznym systemie państwa pobytu. Zasady są takie jak dla osób ubezpieczonych na miejscu. Jeżeli miejscowy pacjent dopłaca do określonego świadczenia, posiadacz polskiej EKUZ również może zostać obciążony tą opłatą.

Your Europe, unijny portal informacyjny, zaznacza, że karta nie obejmuje kosztów powrotu do kraju, prywatnej opieki zdrowotnej ani planowanego leczenia za granicą. Nie jest zatem odpowiednikiem polisy turystycznej z transportem medycznym. Przyjęcie EKUZ na izbie przyjęć nie stanowi zgody NFZ na późniejszy przewóz pacjenta przez granicę.

Opisany przez NFZ wyjątek dotyczy osoby leczonej w szpitalu w innym państwie UE, EFTA lub Zjednoczonym Królestwie na podstawie przepisów o koordynacji, na przykład z użyciem EKUZ. Chodzi o kontynuowanie leczenia szpitalnego w Polsce. Samo zmęczenie podróżą, potrzeba powrotu do rodziny czy trudność z kupieniem biletu nie zastępują tych warunków.

Warunek kosztowy obejmuje transport i dalsze leczenie

Nazwa „transport ekonomiczny” nie oznacza ogólnodostępnego tańszego przewozu. Fundusz porównuje przewidywany koszt dalszego leczenia za granicą z sumą dwóch wydatków: transportu sanitarnego do Polski oraz dalszego leczenia w kraju. Dopiero gdy pierwszy koszt przewyższa tę sumę, spełniona jest przesłanka ekonomiczna.

Nie wystarczy więc ustalić, że sama karetka kosztuje mniej niż kilka dni zagranicznego pobytu. Do rachunku wchodzi także leczenie w polskim szpitalu. Nie ma tu jednej opublikowanej kwoty ani odległości, która automatycznie dawałaby prawo do sfinansowania przejazdu. Ocena opiera się na dokumentacji konkretnego pacjenta.

NFZ zamieszcza na stronie przykład obliczeń dla hipotetycznego pacjenta. Nie należy traktować podanych w nim cen jako cennika przewozów ani wyceny własnego leczenia. Dla wniosku znaczenie ma aktualny kosztorys sporządzony przez placówkę zagraniczną oraz ustalenia Funduszu, nie podobieństwo sytuacji do internetowego przykładu.

Zgoda musi poprzedzać przewóz

Wniosek składa się do właściwego oddziału NFZ. Fundusz wymaga uzyskania decyzji Prezesa NFZ przed skorzystaniem z transportu; sprawę rozpatruje dyrektor właściwego oddziału z upoważnienia Prezesa. Wysłanie dokumentów jest rozpoczęciem procedury, a nie samą zgodą na pokrycie kosztów.

To rozróżnienie ma bezpośredni skutek finansowy. NFZ ostrzega, że jeśli transport odbędzie się przed uzyskaniem decyzji, nie będzie podstaw prawnych do późniejszego zwrotu kosztów w tym trybie. Rachunek za już wykonany przejazd nie zastępuje uprzedniej decyzji, nawet gdy pacjent miał ważną EKUZ.

Nie jest to zalecenie odkładania pilnej pomocy ani samodzielnego oceniania, czy chory może podróżować. Stan zdrowia i dopuszczalny sposób przewozu ocenia personel medyczny. Procedura finansowa nie jest też rezerwacją karetki: przed uzgodnieniem odpłatnej usługi trzeba odróżnić ocenę lekarską, decyzję płatnika i organizację transportu.

Do szpitala w Polsce, nie pod adres domowy

W ramach transportu ekonomicznego NFZ może opłacić przewóz do miejsca dalszego leczenia szpitalnego w Polsce. Nie pokrywa w tym trybie transportu do miejsca zamieszkania. Dlatego sformułowanie „powrót do kraju” nie oznacza dowolnej trasy kończącej się pod domem pacjenta.

Jeśli dalsze leczenie zostało już uzgodnione z polskim szpitalem, jego dane należy podać we wniosku. Gdy pacjent nie wskaże takiej placówki, NFZ informuje, że wskaże ją w decyzji po niezbędnych uzgodnieniach. Samo wpisanie preferowanej miejscowości nie jest potwierdzeniem przyjęcia do wybranego szpitala.

Portal pacjent.gov.pl opisuje osobno transport związany z leczeniem planowanym za granicą. W tej odrębnej procedurze pojawia się również możliwość powrotu do miejsca zamieszkania. Nie należy przenosić tej informacji na nieplanowaną hospitalizację podczas urlopu: są to różne podstawy ubiegania się o finansowanie.

Jakich dokumentów wymaga Fundusz

Na stronie NFZ znajduje się właściwy wzór wniosku, oznaczony jako załącznik nr 3 do rozporządzenia dotyczącego wydawania zgody. Do wniosku trzeba dołączyć dokumentację sporządzoną przez szpital za granicą. Sam skan EKUZ lub potwierdzenie rezerwacji podróży nie zawierają informacji potrzebnych do oceny transportu.

Dokumentacja powinna obejmować aktualne rozpoznanie i stan zdrowia, prawdopodobny zakres oraz czas leczenia, wskazanie możliwego środka transportu i wstępny kosztorys dalszego leczenia w zagranicznej placówce. NFZ wymaga również polskiego tłumaczenia dokumentacji medycznej sporządzonej w języku obcym; tłumacz nie musi być przysięgły.

Fundusz dopuszcza wniosek elektroniczny opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem osobistym albo zaufanym, z cyfrowymi odwzorowaniami załączników. Przed wysłaniem warto sprawdzić bieżącą instrukcję i kanał kontaktu własnego oddziału. Dokumentów medycznych nie należy zamieszczać w publicznych komentarzach ani przekazywać przypadkowemu pośrednikowi.

Finansowanie nie jest organizacją przejazdu

Zgoda dotyczy najtańszego środka transportu sanitarnego odpowiedniego do stanu zdrowia. Jego rodzaj określa lekarz ze szpitala zagranicznego. Nie oznacza to prawa do samodzielnego wybrania dowolnego rodzaju przewozu, a następnie obciążenia Funduszu kosztem droższej usługi.

NFZ podkreśla też, że finansuje transport, lecz go nie organizuje. Wybór firmy należy do pacjenta. Ustalenia z przewoźnikiem muszą więc odpowiadać uzyskanej decyzji i warunkom medycznym. Sama pozytywna decyzja nie oznacza, że zespół transportowy został już wysłany albo że ma wolny termin.

Przed zagranicznym wyjazdem warto osobno sprawdzić ochronę dotyczącą leczenia i powrotnego transportu. Your Europe wskazuje możliwość wykupienia dodatkowego ubezpieczenia; jego zakres trzeba ocenić na podstawie konkretnej umowy, nie samej nazwy produktu. EKUZ pozostaje ważnym dokumentem, ale nie odpowiada na każde pytanie o koszty podróży przerwanej chorobą.