Coronaprik 2026: brief voor 70-plus, zelf boeken bij risico

De afspraken voor de coronaprik in het najaar van 2026 zijn geopend. De GGD begint op 21 september met prikken op 353 locaties. De belangrijkste wijziging zit niet in de website of het prikmoment, maar in de doelgroep: gezonde mensen krijgen de prik dit jaar standaard vanaf 70 jaar, niet meer vanaf 60 jaar. Wie jonger is en vanwege gezondheid of werk wel in aanmerking komt, moet meestal zelf handelen en krijgt geen brief van het RIVM.

Dat verschil maakt wachten op de post een slechte algemene strategie. Een 72-jarige kan tussen 25 augustus en 15 oktober een uitnodiging ontvangen. Een 63-jarige met een relevante aandoening kan eveneens in aanmerking komen, maar moet de RIVM-check gebruiken en zelf een afspraak maken. De prikken worden pas vanaf 21 september gegeven; een boekingsbevestiging is dus niet hetzelfde als een vaccinatie die al is gezet.

70-plus krijgt een brief, maar niet altijd meteen een afspraak

Iedereen van 70 jaar en ouder ontvangt volgens het RIVM in de genoemde periode een uitnodigingsbrief. Alleen een deel krijgt daarin direct een voorstel voor datum en locatie: het gaat om mensen die vorig jaar bij de GGD een coronaprik haalden en toestemming gaven om hun gegevens met het RIVM te delen. Andere 70-plussers kunnen zelf boeken. Een lege brievenbus in de eerste week betekent dus niet dat iemand is uitgesloten; de verzending loopt tot 15 oktober.

Controleer een voorstel voordat u vertrekt. Past de locatie of tijd niet, dan kan de afspraak worden gewijzigd of geannuleerd. Afspraken maken, wijzigen en annuleren kan tot en met 27 november via planjeprik.nl of telefonisch via 0800-7070. Gebruik het webadres vanuit de RIVM-pagina of typ het bekende adres zelf in; klik niet op een onverwachte betaal- of inloglink in mail of sms. Voor de coronaprik hoeft geen commerciële tussenpersoon te worden betaald.

Jonger dan 70: aandoening en risiconiveau bepalen de route

Voor mensen van 50 tot en met 69 jaar geldt de prik bij een medische risicogroep. Het RIVM noemt onder meer bepaalde long- en hartaandoeningen, diabetes, nierziekte, verminderde afweer, verschillende neurologische aandoeningen, dementie, een cochleair implantaat en een verstandelijke beperking. Een diagnose op een algemene lijst geeft niet altijd genoeg informatie over de persoonlijke situatie. Gebruik daarom de actuele coronaprik-check en bespreek twijfel over aandoening, behandeling of medicatie met de behandelaar.

Daarnaast zijn er medische hoogrisicogroepen waarvoor de leeftijdsgrens niet op dezelfde manier werkt. Daarbij horen bijvoorbeeld mensen met een ernstige afweerstoornis, bepaalde recente of chronische vormen van bloedkanker, dialyse of voorbereiding daarop, een orgaan- of stamceltransplantatie, sikkelcelziekte, het syndroom van Down en sommige behandelingen die het afweersysteem sterk onderdrukken. Ook kinderen vanaf zes maanden kunnen bij een medisch hoog risico in aanmerking komen. Voor iemand jonger dan 18 jaar wordt de afspraak uitsluitend telefonisch gemaakt.

Zorgmedewerkers die rechtstreeks contact hebben met kwetsbare patiënten behoren eveneens tot de doelgroep. Zij krijgen informatie via de werkgever en boeken zelf bij de GGD. Wie buiten deze groepen valt, kan in sommige situaties toch een prik krijgen, bijvoorbeeld vanwege een kwetsbaar gezinslid of op advies van een behandelend arts. Dat is een reden om de eigen situatie te controleren, niet om aan te nemen dat de prik voor iedereen opnieuw standaard wordt aangeboden.

Waarom de grens van 60 naar 70 jaar ging

De Gezondheidsraad adviseerde in maart om de vaste leeftijdsgrens voor 2026 en 2027 te verhogen. Volgens de raad is het risico op ernstige COVID-19 sterker geconcentreerd bij hogere leeftijden en bij mensen met onderliggende aandoeningen. Het RIVM vat de praktische uitkomst scherp samen: ziekenhuisopnames door corona zijn bij gezonde mensen jonger dan 70 jaar inmiddels zeldzaam, waardoor voor die groep geen standaard najaarsprik nodig is.

Dat is geen uitspraak dat corona verdwenen is of dat leeftijd alleen ieder individueel risico beschrijft. Juist daarom blijven de medische risico- en hoogrisicogroepen bestaan. De prik is bedoeld om de kans op ernstige ziekte, ziekenhuisopname en overlijden te verkleinen. Eerdere prikken en besmettingen bieden nog bescherming, maar die neemt in de tijd af. Het programma kiest daarom voor extra bescherming bij groepen voor wie de mogelijke gezondheidsschade het grootst is.

Instelling, thuisprik en gewone GGD-locatie zijn drie routes

Bewoners van zorginstellingen krijgen informatie van de instelling en worden daar gevaccineerd. Wie door een ernstige ziekte, aandoening of beperking niet zelfstandig of met hulp naar een GGD-locatie kan komen, kan in bijzondere gevallen om een thuisprik vragen. Dat verzoek loopt vanaf nu telefonisch via 0800-7070. Slecht vervoer of voorkeur voor thuis is niet automatisch genoeg; de GGD beoordeelt of de bijzondere route nodig is.

Voor de gewone afspraak is het praktisch om eerst de doelgroep te controleren, daarna pas een locatie te kiezen en vervolgens de bevestiging te bewaren. Neem vragen over eerdere ernstige reacties, actuele behandeling of een sterk verminderde afweer vooraf met arts of GGD door. Het RIVM noemt pijn aan de bovenarm, vermoeidheid, spierpijn en hoofdpijn als mogelijke bijwerkingen die meestal één tot drie dagen duren. Zoek medische hulp volgens de gebruikelijke zorgroute als klachten ernstig zijn of niet passen bij de verwachte reactie.

Een korte controle voorkomt wachten op de verkeerde stap

• Bent u 70 jaar of ouder, let dan op de brief tot 15 oktober en controleer of daarin al een afspraakvoorstel staat.
• Bent u jonger dan 70 jaar, gebruik dan de RIVM-check; wacht niet op een uitnodiging die voor deze groep niet wordt verstuurd.
• Maak een afspraak via planjeprik.nl of 0800-7070; voor kinderen onder 18 jaar en een verzoek om thuisvaccinatie is bellen nodig.
• Woont u in een zorginstelling of werkt u met kwetsbare patiënten, volg dan ook de informatie van instelling of werkgever.
• Controleer datum, locatie en vervoer opnieuw; de najaarsprik begint op 21 september en boeken kan tot en met 27 november.

De kern is daarmee eenvoudig. Leeftijd bepaalt wie automatisch post krijgt, maar niet alleen leeftijd bepaalt wie de prik kan halen. Kijk naar de juiste route voor uw situatie: brief, zelf boeken, instelling of telefonisch maatwerk. Zo voorkomt u dat u weken op een uitnodiging wacht die niet komt, of bij een locatie verschijnt voordat de afspraak werkelijk is bevestigd.