Nieuwe EU-vliegrechten gelden nog niet voor uw zomervlucht

Een ruime meerderheid in het Europees Parlement stemde op 7 juli voor nieuwe rechten voor vliegtuigpassagiers. De uitslag, met 646 stemmen voor, 12 tegen en 3 onthoudingen, maakt de politieke richting duidelijk. Toch verandert er bij de incheckbalie deze zomer nog niets. Een kleine rugzak wordt niet automatisch gratis, een ouder kan de nieuwe zitplaatsregel nog niet afdwingen en een claim volgt nog niet vanzelf de nieuwe termijnen.

De reden is procedureel, maar praktisch belangrijk. De Raad van de Europese Unie moet de gezamenlijke tekst nog bevestigen, volgens het Parlement uiterlijk begin augustus. Daarna volgt publicatie in het Publicatieblad van de EU. De verordening treedt twintig dagen na die publicatie in werking en wordt volgens de vastgestelde tekst pas twaalf maanden later toegepast. De exacte toepassingsdatum staat dus nog niet vast. Wie nu vliegt, moet naar de bestaande regels en de actuele voorwaarden van de luchtvaartmaatschappij kijken.

Deze zomer blijft de huidige bescherming gelden

De huidige Europese passagiersrechten gelden onder meer voor vluchten binnen de EU, voor vluchten die uit de EU vertrekken en voor vluchten die vanuit een land buiten de EU in de EU aankomen wanneer een EU-luchtvaartmaatschappij ze uitvoert. Noorwegen, IJsland en Zwitserland vallen in deze consumentenvoorlichting eveneens onder het Europese kader. Bij een reis met meerdere maatschappijen is vooral van belang welke maatschappij de verstoorde vlucht daadwerkelijk uitvoert.

Komt u door een vertraging drie uur of later op de eindbestemming aan, dan kan nu al compensatie verschuldigd zijn, tenzij de maatschappij bewijst dat buitengewone omstandigheden de verstoring veroorzaakten en redelijke maatregelen die niet konden voorkomen. Bij annulering bestaat in beginsel een keuze tussen terugbetaling, omboeking op de vroegst mogelijke gelegenheid of omboeking op een later geschikt moment. Los daarvan kan recht op verzorging bestaan, zoals eten, drinken en zo nodig een hotel met vervoer.

Die rechten werken niet zonder dossier. Maak een schermafbeelding van de oorspronkelijke planning en de melding van vertraging of annulering. Bewaar boekingsbevestiging en instapkaart. Vraag de maatschappij om de reden van de verstoring en om verzorging. Als u zelf redelijke en noodzakelijke maaltijden, vervoer of overnachting moet regelen omdat hulp uitblijft, bewaar dan de gespecificeerde bonnetjes. Dien een klacht of claim eerst bij de uitvoerende luchtvaartmaatschappij in; een tussenpersoon die het ticket verkocht is niet altijd de verantwoordelijke vervoerder.

De drempel van drie uur blijft overeind

Het opvallendste aan het nieuwe akkoord is wat niet wordt verzwakt. De drie-uursdrempel voor compensatie bij aankomst blijft behouden. Ook de bedragen blijven gekoppeld aan afstand: €250 tot en met 1.500 kilometer, €400 voor langere vluchten binnen de EU en voor andere vluchten van 1.500 tot en met 3.500 kilometer, en €600 voor overige langere reizen. Bij bepaalde snelle omboekingen op de langste routes kan het bedrag straks met de helft worden verlaagd. Buitengewone omstandigheden blijven een mogelijke uitzondering; het akkoord maakt de uitleg en de lijst daarvan uitvoeriger.

De claimprocedure wordt concreter. Wanneer een reiziger mogelijk recht op compensatie heeft, moet de uitvoerende maatschappij binnen 96 uur na het einde van de reis elektronisch uitleg geven over dat recht en over de aanvraag. De reiziger krijgt negen maanden om de claim in te dienen. De maatschappij moet de ontvangst direct bevestigen en binnen dertig kalenderdagen betalen of gemotiveerd afwijzen, inclusief uitleg over de aangevoerde buitengewone omstandigheid en de verdere klachtenroute.

Ook terugbetaling wordt minder afhankelijk van een verborgen formulier. Wie bij annulering voor geld terug kiest in plaats van omboeken, moet dat bedrag onder de nieuwe tekst automatisch ontvangen. Een voucher mag alleen met uitdrukkelijke instemming op een duurzame drager worden gebruikt. Blijft de voucher aan het einde van zijn geldigheid ongebruikt, dan moet het bedrag automatisch worden terugbetaald. Dat zijn toekomstige verplichtingen; een luchtvaartmaatschappij hoeft de nieuwe 96-uurs- of negenmaandenprocedure deze zomer nog niet toe te passen.

Een kleine tas is iets anders dan handbagage

Het akkoord maakt een nuttig onderscheid. Een persoonlijk voorwerp is een tas die maximaal 40 bij 30 bij 15 centimeter meet óf onder de stoel ervoor past. Zo’n voorwerp moet straks zonder extra kosten in de cabine mee mogen. Een groter stuk handbagage is een aparte categorie. Bij aanbiedingen moet standaard een tarief mét zo’n stuk handbagage worden getoond voordat het boeken begint, terwijl een maatschappij ook een goedkopere keuze zonder die handbagage mag aanbieden.

Dat betekent niet dat iedere koffer gratis wordt en ook niet dat veiligheids- en capaciteitsgrenzen verdwijnen. Als een persoonlijk voorwerp of stuk handbagage om veiligheidsredenen, door cabineruimte of door een gewijzigd vliegtuigtype niet in de cabine kan, mag het onder voorwaarden kosteloos naar het ruim. Tot de nieuwe regels van toepassing zijn, blijven de huidige ticketvoorwaarden beslissend. Controleer daarom vóór vertrek de toegestane afmetingen en aantallen bij de maatschappij die de vlucht uitvoert, ook als een nieuwsbericht over “gratis handbagage” anders doet vermoeden.

Gezinnen en retourtickets krijgen duidelijkere grenzen

Een begeleider op dezelfde vervoersovereenkomst moet straks gratis een stoel naast een kind jonger dan 14 jaar aangeboden krijgen. Als aangrenzende stoelen niet beschikbaar zijn, moet de maatschappij helpen om die alsnog te vinden. De bescherming geldt ook voor begeleiders van bepaalde passagiers met extra behoeften. Verder mag een reiziger de terugvlucht van een retourticket niet verliezen alleen omdat de heenvlucht niet is gebruikt, en mag daarvoor geen extra bedrag worden gevraagd.

Ook kleine administratieve kosten worden begrensd. Een redelijke correctie van een spelfout in de naam moet gratis zijn wanneer die uiterlijk 48 uur vóór vertrek wordt gevraagd en niet neerkomt op een andere passagier, route, datum of vlucht. Wie al is ingecheckt, mag niet extra betalen voor een geprinte instapkaart. Zulke details lijken klein, maar ze bepalen bij goedkope tickets vaak het verschil tussen een laag basistarief en de werkelijke prijs.

Niet ieder onderdeel is onbeperkt gunstiger

De herziening vraagt daarom meer dan een lijst met voordelen. Bij langdurige verstoring door buitengewone omstandigheden mag de hotelverplichting straks in beginsel tot drie nachten worden beperkt. Voor onder anderen mensen met een beperking of verminderde mobiliteit, alleenreizende minderjarigen, baby’s, zwangeren en reizigers die specifieke medische hulp nodig hebben, geldt die beperking niet wanneer de maatschappij van hun situatie op de hoogte is. De huidige regels kennen in de consumentenvoorlichting geen vergelijkbare vaste grens van drie nachten.

De nuchtere conclusie voor een vlucht in juli of augustus 2026 is daarom tweeledig. De bestaande Europese bescherming is niet verdwenen: drie uur vertraging, annulering, verzorging en redelijke eigen kosten kunnen nu al rechten opleveren. Maar de nieuwe gratis tas, familiezitplaats en strakke digitale claimroute zijn nog geen loketregels. Lees bij een verstoring wat vandaag geldt, leg feiten en uitgaven vast en laat een politieke eindstreep niet doorgaan voor een reeds geopende vertrekpoort.