Stoppen na 1 oktober? Lesgeld vervalt niet vanzelf

Stoppen met een opleiding betekent niet automatisch dat ook de rekening stopt. Voor Nederlandse mbo-studenten in de beroepsopleidende leerweg, de bol, en deelnemers aan voltijd vavo is 1 oktober een belangrijke grens. Wie op of na die datum wordt uitgeschreven, moet volgens DUO vaak het lesgeld voor het hele schooljaar betalen. Voor 2026-2027 gaat het om € 1.511. Alleen in bepaalde situaties kan dat bedrag omlaag.

Nu die datum voorbij is, loont het om twee zaken uit elkaar te houden: uw inschrijving bij de school en uw betalingsverplichting bij DUO. Negen maandelijkse afschrijvingen maken het lesgeld geen maandelijks opzegbaar abonnement. Dit is geen nieuwe oktobermaatregel, maar een bestaande regel die juist bij stoppen, overstappen of later beginnen financiële gevolgen heeft.

Voor wie geldt de rekening?

De leeftijd op 1 augustus 2026 is bepalend. Was u toen 18 jaar of ouder en volgt u een voltijd bol-opleiding of voltijd vavo, dan valt u in beginsel onder deze lesgeldregeling. Vavo is voortgezet algemeen volwassenenonderwijs. De regel geldt niet op dezelfde manier voor iedere student: hbo en universiteit kennen collegegeld, terwijl bij bbl een andere betaling hoort, het wettelijke cursusgeld.

De Rijksoverheid bevestigt voor bol en voltijd vavo het jaarbedrag van € 1.511. Wie pas na 1 augustus 18 wordt, voldoet dit schooljaar dus niet aan die leeftijdsvoorwaarde. Bij een particuliere mbo-opleiding stelt de instelling zelf een bijdrage vast. Controleer daarom eerst de opleidingsvorm en de juiste rekening voordat u een bedrag of uitzondering op uw eigen situatie toepast.

De uitschrijfdatum weegt zwaarder dan de laatste les

DUO maakt het onderscheid scherp: bij uitschrijving vóór 1 oktober hoeft u geen lesgeld te betalen. Bij uitschrijving op of na 1 oktober is vaak het volledige jaarbedrag verschuldigd. Niet meer naar de les gaan is dus niet hetzelfde als uitgeschreven zijn. Vraag de school welke uitschrijfdatum is geregistreerd en bewaar de bevestiging, zeker wanneer u in september al heeft aangegeven te willen stoppen.

Ook weinig onderwijs volgen heft de rekening niet vanzelf op. Zolang u voltijds staat ingeschreven, moet u volgens DUO lesgeld betalen, ook als u alleen stage loopt of een herexamen doet. Een inschrijving als uitsluitend examendeelnemer is een andere situatie. Laat de school daarom uitleggen hoe u geregistreerd staat; de dagelijkse praktijk en de administratieve inschrijving kunnen verschillend aanvoelen, maar DUO kijkt naar die laatste.

Wanneer kunt u wel geld terugvragen?

Voor een verlaging in 2026-2027 stelt DUO drie voorwaarden. U moet vóór 1 mei 2027 zijn uitgeschreven, uiterlijk 31 juli 2027 een aanvraag doen én onder een erkende reden vallen. Voorbeelden zijn het behalen van uw diploma of een overstap naar bbl, deeltijd-mbo of deeltijd-vavo waarvoor u wettelijk cursusgeld betaalt. Alleen vaststellen dat de opleiding niet bij u past, staat niet als afzonderlijke reden op de lijst.

Er zijn ook persoonlijke omstandigheden. DUO noemt zwangerschap, een scheiding van uzelf of uw ouders waardoor u geen lessen kunt volgen, en ernstige ziekte van uzelf, uw partner of bepaalde familieleden, of het overlijden van zo’n naaste. Bij ziekte of een overlijden in de familie moet er eveneens een verband zijn met het niet kunnen volgen van lessen. Raadpleeg de volledige voorwaarden; een persoonlijke tegenslag is niet zonder meer een automatische vrijstelling.

De tabel met terugbetalingsbedragen is pas relevant als u aan de voorwaarden voldoet. Bij een geldige verlaging wegens uitschrijving in oktober blijft volgens DUO € 377,75 te betalen en wordt het jaarbedrag met € 1.133,25 verlaagd. Dat is geen standaardkorting voor iedereen die deze maand stopt. Het is ook niet per definitie het bedrag dat op uw rekening terugkomt: dat hangt af van wat u al heeft betaald.

Aanvragen gaat niet vanzelf

Een verzoek om teruggave of stopzetting van de termijnregeling moet u normaal zelf indienen. DUO zegt dat dit vanaf tien dagen na uitschrijving kan, via Mijn DUO onder ‘Direct regelen’ en ‘Lesgeld’. Is de optie nog niet zichtbaar, probeer het dan enkele dagen later opnieuw. Bij ziekte vraagt DUO bovendien het formulier met medische informatie. Bewaar de bevestiging van de aanvraag en controleer het besluit.

Bij betaling in termijnen betekent een toegewezen verlaging niet noodzakelijk dat de volgende incasso al vervalt. Het maandbedrag blijft volgens DUO gelijk; de incasso’s lopen door totdat het nieuwe totaal is betaald. U bent dan eerder klaar. Is er al te veel betaald, dan volgt terugbetaling. Alleen een afschrijving blokkeren is niet hetzelfde als een goedgekeurde verlaging van het lesgeld.

Negen termijnen spreiden de rekening

DUO biedt betaling ineens of in negen gedeeltes van € 167,89. Wie vorig schooljaar zelf in negen termijnen betaalde en dat wil voortzetten, hoeft volgens DUO niets te doen. Wie voor het eerst een termijnregeling nodig heeft, vraagt die aan in Mijn DUO. De regeling begint in de maand na de aanvraag; de afschrijving gebeurt doorgaans rond de 25e. Uw eigen bericht bevat de precieze bedragen en momenten.

Een ouder of iemand anders mag ook betalen, ineens of via een termijnregeling. Voor betaling door een ander in termijnen is een formulier nodig dat u via Mijn DUO uploadt. Spreek daarom niet alleen af wie de rekening draagt, maar controleer ook of de betaalroute daadwerkelijk is vastgelegd. Een afspraak thuis verandert de registratie bij DUO niet uit zichzelf.

Overstappen en later beginnen zijn aparte gevallen

Bij overstappen naar een andere voltijd mbo- of vavo-opleiding betaalt u maar één keer per schooljaar lesgeld. Een overstap is dus niet automatisch een tweede jaarrekening. Wie later instroomt, moet een andere DUO-tabel bekijken: bij inschrijving in oktober staat daarin nog het volledige bedrag van € 1.511; pas bij instroom in november is dat € 1.133,25. Verwar die instroomtabel niet met de tabel voor teruggave.

De nuttigste controle bestaat uit drie stukken: de bevestiging van uw inschrijving of uitschrijving, de lesgeldrekening en het eventuele besluit over verlaging. Leg die naast elkaar voordat u aanneemt dat er niets meer afgeschreven wordt. Uw laatste schooldag, de officiële uitschrijfdatum en het einde van de betaalregeling hoeven niet samen te vallen. Juist dat verschil kan in oktober een onverwachte rekening voorkomen.