NL-wallet nog niet beschikbaar: overheid mikt op 2027

Wie in een appwinkel zoekt naar een Nederlandse digitale identiteitswallet, loopt op de planning vooruit. De publieke NL-wallet van de Rijksoverheid is nog niet beschikbaar voor algemeen gebruik. Het ministerieproject schrijft in zijn actuele openbare documentatie dat de app naar verwachting in 2027 voor het publiek beschikbaar komt. De laatste gepubliceerde softwareversie, 0.5.0 van 27 maart, staat uitdrukkelijk als testversie aangemerkt: niet productierijp.

Dat lijkt te botsen met de veelgenoemde Europese einddatum van 2026, maar het gaat om twee verschillende beloften. Volgens de vernieuwde eIDAS-regels moeten lidstaten eind 2026 minstens één gecertificeerde Europese digitale-identiteitswallet aanbieden. De Nederlandse publieke wallet kan later volgen. De overheidswebsite Digitale Overheid zegt dat de nationale uitvoeringswet nog wordt voorbereid en naar verwachting pas eind 2026 in openbare consultatie gaat.

Een Europese deadline is geen releasedatum voor één app

Een EDI-wallet is een digitale portemonnee voor bewijsstukken en kenmerken. U zou er bijvoorbeeld uw identiteit mee kunnen aantonen, een diploma delen of alleen laten zien dat u aan een leeftijdsgrens voldoet. Het uitgangspunt is dat u niet voor elke controle een volledige paspoortkopie hoeft af te staan. U kiest welke gegevens u deelt, met welke organisatie en voor welk doel.

De Europese Commissie bevestigt dat de lidstaten burgers en bedrijven uiterlijk eind 2026 een wallet moeten bieden. Zo’n wallet kan door een publieke instantie worden uitgegeven, maar ook door een erkende private partij. Nederland bouwt daarom niet alleen een eigen app, maar ook een stelsel waarin andere aanbieders kunnen toetreden als zij aan de Europese eisen voor veiligheid, betrouwbaarheid en privacy voldoen.

De conclusie is nuchter: “een Nederlandse EDI-wallet eind 2026” en “de publieke NL-wallet in 2027” kunnen tegelijk waar zijn. Wel blijft onzeker welke gecertificeerde wallet eind 2026 precies beschikbaar zal zijn en welke functies bij de eerste uitgave werken. Een wettelijke deadline zegt bovendien niets over de ondersteuning door uw gemeente, bank, werkgever of verhuurder op de eerste dag.

DigiD verdwijnt niet bij de introductie

De wallet is straks een extra manier om in te loggen en gegevens te delen. Gebruik is voor burgers vrijwillig. Digitale Overheid schrijft expliciet dat de bestaande manieren om overheidsdiensten te gebruiken beschikbaar blijven. U hoeft uw DigiD-app dus niet te verwijderen, en een bericht dat u daartoe dwingt verdient wantrouwen.

Verwar de twee systemen ook niet. DigiD bewijst bij een aangesloten dienst dat u degene bent die inlogt. Een EDI-wallet moet daarnaast verschillende digitaal ondertekende gegevens kunnen bewaren en gericht tonen. Dat kan op termijn een woonplaats, diploma of rijbevoegdheid zijn. Welke documenten daadwerkelijk worden uitgegeven en waar ze worden geaccepteerd, hangt af van de aangesloten bron en dienstverlener.

Download nu geen app alleen vanwege de naam

De open broncode op GitHub is een teken van transparante ontwikkeling, geen uitnodiging aan gewone gebruikers om zelf een overheidswallet te installeren. De releasepagina biedt vooral technische onderdelen voor tests door ontwikkelaars en organisaties. Zij waarschuwt dat de software problemen kan bevatten en niet productierijp is. Een losse download of een app met “NL Wallet” in de naam is daardoor niet automatisch de officiële consumentenuitgave.

Krijgt u nu een e-mail, sms of advertentie met een knop om de NL-wallet te activeren, vul dan geen DigiD-inloggegevens in en upload geen identiteitsbewijs. Begin bij een zelf ingetikt officieel overheidsadres, zoals DigitaleOverheid.nl of Rijksoverheid.nl, en volg pas na een publieke introductie de daar genoemde winkelkoppeling. Controleer in de appwinkel vervolgens ontwikkelaar, privacyverklaring en exacte appnaam; vertrouw niet alleen op kleur, icoon of hoge positie in de zoekresultaten.

De bestaande DigiD-veiligheidsregels blijven een bruikbare ondergrens. DigiD zegt dat het nooit een bericht met een inloglink of QR-code stuurt en dat medewerkers nooit om uw inloggegevens vragen. Die uitspraak gaat specifiek over DigiD, maar de praktische gewoonte is breder verstandig: open de bekende overheidswebsite zelf in plaats van via een onverwachte activeringslink.

Controleer straks elke gegevensvraag apart

Een erkende wallet maakt niet iedere vraag om persoonsgegevens noodzakelijk. Kijk vóór bevestiging welke organisatie gegevens ontvangt, welke kenmerken zij vraagt en waarom. Voor een leeftijdscontrole kan “ouder dan de grens” voldoende zijn; een volledige geboortedatum of adres kan dan buitensporig zijn. Voor het openen van een bankrekening gelden weer andere wettelijke controles. De context bepaalt wat redelijk is.

Lees ook het overzicht ná het delen. De Nederlandse uitleg belooft dat gebruikers kunnen zien welke informatie met wie en waarvoor is gedeeld. Controleer of de echte app daar een duidelijke geschiedenis en een herstelroute voor verlies van de telefoon biedt. Maak niet routinematig screenshots van gevoelige walletschermen en stuur geen walletgegevens door via chat of e-mail omdat een organisatie daarom vraagt.

Wat u in 2026 wél kunt doen

• Laat DigiD geïnstalleerd en bijgewerkt; de huidige inlogmogelijkheden blijven bestaan.
• Installeer geen vermeende publieke NL-wallet zolang de Rijksoverheid geen officiële consumentenrelease aanwijst.
• Volg de planning via Digitale Overheid en het openbare project van het ministerie, niet via advertenties of doorgestuurde berichten.
• Vraag bij de eerste wallet welke partij hem uitgeeft en of hij voor Nederland onder het EDI-stelsel is erkend en gecertificeerd.
• Controleer per transactie ontvanger, doel en gevraagde gegevens; deel niet automatisch een volledig document.

De techniek belooft minder kopieën en meer gerichte gegevensdeling, maar de introductie is geen magisch omslagpunt. Eind 2026 gaat over de Europese beschikbaarheid van minstens één erkende wallet; 2027 is de huidige verwachting voor de publieke Nederlandse app. Tot de officiële release is wachten geen gemiste kans, maar de veiligste handeling.