AI bij de huisarts groeit: vraag hoe uw consult wordt vastgelegd

AI in de huisartsenpraktijk is niet meer alleen een proef aan de zijlijn. In de Nivel Huisartsenpraktijkenenquête 2025 gebruikte 46% van de deelnemende praktijken minstens één van zes bevraagde AI-ondersteunde toepassingen. Een jaar eerder ging het nog om ongeveer één op de vijf. De duidelijkste groei zat bij spraakgestuurde rapportage: van 14% in 2024 naar 36% in 2025. AI-ondersteunde triage steeg van 10% naar 16%.

De cijfers, gepubliceerd op 7 augustus, gaan over praktijken en niet over het aandeel consulten of patiënten waarbij AI werd gebruikt. Voor de AI-vragen analyseerde Nivel antwoorden van 816 tot 828 praktijken. De totale respons was 19%. Het instituut waarschuwt daarom zelf voor mogelijke selectiebias: praktijken die reageerden kunnen anders met digitalisering omgaan dan praktijken die niet meededen. De uitkomst toont een duidelijke ontwikkeling onder respondenten, geen garantie dat bijna elke tweede spreekkamer nu hetzelfde systeem gebruikt.

Spraakrapportage is een conceptverslag, geen digitale huisarts

Nivel omschrijft spraakgestuurde rapportage als een automatisch gegenereerd verslag van het consultgesprek voor het patiëntendossier. Digizo beschrijft het breder als gesproken informatie die automatisch in een digitaal dossier wordt vastgelegd in plaats van handmatig te worden getypt. Dat kan de aandacht tijdens het gesprek en de administratie erna veranderen. Of het in een concrete praktijk werkelijk tijd bespaart en fouten vermindert, hangt echter af van product, inrichting en controle; het Nivel-onderzoek was geen effectmeting.

De term zegt ook niet vanzelf hoe de techniek met geluid omgaat. Het ene systeem kan een live transcript of samenvatting maken, terwijl een ander tijdelijk of langer audio verwerkt. Leverancier, opslaglocatie en bewaartermijn kunnen verschillen. Vraag daarom niet alleen of “AI” wordt gebruikt, maar wat er precies met dit gesprek gebeurt. Een algemeen ja of nee over AI geeft minder informatie dan een concreet antwoord over opname, omzetting, opslag en verwijdering.

Diagnose en eindverantwoordelijkheid blijven bij de huisarts

Spraakrapportage moet niet worden verward met een systeem dat zelfstandig bepaalt wat u mankeert. De andere bevraagde AI-toepassingen, waaronder diagnostiek, preventieve zorg en gepersonaliseerde behandelplannen, werden in 2025 elk door slechts 2% tot 7% van de praktijken gebruikt. Bijna de helft gaf juist aan geen behoefte te hebben aan een chatbot of digitale doktersassistent; ook voor AI-ondersteunde diagnostiek was de terughoudendheid groot.

LHV en NHG trekken een heldere grens: AI kan ondersteunen, maar de professionele afweging en medische eindverantwoordelijkheid blijven bij de huisarts. Beide organisaties noemen onjuiste of verzonnen uitvoer, ondoorzichtige modellen, bias en privacy als risico’s. Een soepel geformuleerde samenvatting kan dus nog steeds een gemist detail, verkeerde ontkenning of onjuiste volgorde bevatten. Menselijke controle is geen decoratief vinkje, maar onderdeel van veilige dossiervoering.

Vier vragen vóór of aan het begin van het consult

Ziet u een microfoon of meldt de praktijk spraaksoftware, vraag dan rustig: wordt het hele gesprek opgenomen of alleen direct omgezet naar tekst; wordt ruwe audio bewaard en zo ja hoelang; welke organisatie verwerkt de gegevens; en controleert de huisarts het concept voordat het in het dossier komt? Vraag ook of u bezwaar of een voorkeur voor gewone verslaglegging kunt bespreken. De antwoorden kunnen per praktijk en toepassing verschillen.

Gaat het om digitale triage vóór het consult, stel dan een andere vraag: wie beoordeelt de uitkomst en hoe bereikt u een medewerker als de antwoorden uw situatie niet goed weergeven? Digitale voorbereiding kan klachten structureren, maar is niet hetzelfde als de uiteindelijke professionele triage. Bij acute of snel verslechterende klachten volgt u de spoedroute van de praktijk of 112; wacht dan niet op een chatbot of automatisch antwoord.

U houdt rechten bij het uiteindelijke dossier

De technologie verandert uw rechten op het medisch dossier niet. De Autoriteit Persoonsgegevens vermeldt dat patiënten recht hebben op inzage, ook elektronisch, en mogen weten wie het dossier heeft bekeken. U kunt feitelijke persoonsgegevens die onjuist of onvolledig zijn laten rectificeren. Gaat het om een professionele indruk of conclusie waarmee u het oneens bent, dan kan die niet simpelweg worden herschreven; u kunt wel altijd vragen een aanvullende verklaring aan het dossier toe te voegen.

Daarom is de nuttigste controle praktisch: lees na een belangrijk of ingewikkeld consult de samenvatting in het patiëntenportaal zodra die beschikbaar is. Let op medicatie, allergieën, duur en ernst van klachten, eerdere behandelingen, afspraken en terugbelinstructies. Meld een feitelijke fout concreet aan de praktijk en benoem welke passage en welk gegeven niet kloppen. U hoeft niet te bewijzen of de fout door AI, dicteren of handmatig typen ontstond; het dossier moet inhoudelijk deugen.

De groei is echt, de beloofde winst nog niet overal bewezen

De enquête laat behalve gebruik ook veel onvervulde vraag zien. Van de praktijken gebruikte 36% spraakrapportage; nog eens 41% wilde die toepassing wel inzetten. Voor preventieve zorg wilde 50% AI-ondersteuning die nog niet werd gebruikt, voor triage 45%. Praktijken noemden vooral tijdgebrek, kosten, andere prioriteiten, beperkte integratie met het huisartsinformatiesysteem en onvoldoende ontwikkelde toepassingen als rem. Sommige respondenten vreesden juist extra werk of verlies van persoonlijk contact.

Dat dubbele beeld is relevanter dan een verhaal over een onvermijdelijke digitale dokter. AI schuift vooral binnen bij administratie en voorbereiding, terwijl bewijs, werkproces en vertrouwen nog in ontwikkeling zijn. Voor patiënten is de beste reactie niet argwaan tegen elke microfoon en ook geen blind vertrouwen in een nette samenvatting. Vraag wat het systeem doet, laat de huisarts verantwoordelijk blijven en controleer het resultaat dat daadwerkelijk in uw dossier terechtkomt.