ECB houdt rente stil: uw hypotheek en spaarrente hoeven dat niet te doen

De Europese Centrale Bank heeft de drie beleidsrentes op 23 juli ongewijzigd gelaten. De depositorente, waarmee de ECB haar monetaire beleid stuurt, blijft 2,25 procent. De rente voor de basis-herfinanciering blijft 2,40 procent en die voor de marginale beleningsfaciliteit 2,65 procent.

Dat was een pauze na de verhoging met 0,25 procentpunt in juni, geen terugdraaiing ervan. Het besluit zet ook geen slot op de hypotheek- en spaarrentes van Nederlandse banken. De ECB-tarieven gelden tussen de centrale bank en banken; uw consumententarief komt via meer schakels tot stand.

Een pauze is geen belofte voor september

De ECB wijst op de nog onzekere doorwerking van hogere energieprijzen. De inflatie in het eurogebied daalde in juni wel van 3,2 naar 2,8 procent, maar lag daarmee boven de doelstelling van 2 procent. De centrale bank wil per vergadering naar nieuwe gegevens kijken en legt geen rentepad vooraf vast.

President Christine Lagarde zei tijdens de persconferentie dat enkele bestuurders een nieuwe verhoging hadden overwogen. Uiteindelijk steunde de hele raad het besluit om nu te wachten. Dat is geen signaal dat de volgende stap al vaststaat. Vóór de vergadering in september komen onder meer nieuwe inflatie-, groeiverwachtings- en arbeidsmarktgegevens beschikbaar.

Voor een huishouden is voorspellen van die ene vergadering daarom een zwakke basis. Een aanbod voor een hypotheek of deposito heeft een eigen geldigheidsduur en kan vóór september veranderen. De relevante vraag is niet alleen wat de ECB misschien doet, maar op welke datum uw contract verandert en welke prijs een aanbieder nu werkelijk vastlegt.

Hypotheekrente loopt via meer dan één tandwiel

DNB legt uit dat de rente bij een nieuwe bankhypotheek mede afhangt van de risicoklasse van de lening en de gekozen rentevaste periode. Daar komen de financieringskosten van de aanbieder, kapitaalmarktrentes, concurrentie en productvoorwaarden bij. Vooral een lang vastgezet tarief hoeft dus niet één op één met de ECB-depositorente mee te bewegen.

Een bestaande hypotheek met vaste rente verandert door het ECB-besluit normaal gesproken niet midden in de afgesproken periode. Wie een variabele rente heeft of het einde van de rentevaste periode nadert, kan wel sneller een nieuw tarief zien. Controleer de contractdatum en het wijzigingsbericht; ga niet alleen af op een algemene rentekop.

De meest recente ECB-cijfers illustreren het verschil. De gemiddelde rente op nieuwe woningleningen in het eurogebied steeg in mei van 3,4 naar 3,5 procent, nog vóór het julibesluit. Dat is bovendien een eurogebiedgemiddelde, geen offerte voor een Nederlands huishouden. DNB benadrukt dat het concrete tarief per risicoklasse en rentevaste periode verschilt.

Vergelijk een hypotheekaanbod op totale gevolgen

Loopt uw rentevaste periode binnenkort af, zet dan het voorstel van de huidige aanbieder naast andere haalbare aanbiedingen met dezelfde looptijd en aflosvorm. Vergelijk niet alleen het rentepercentage, maar ook advies-, taxatie- en notariskosten, eventuele vergoeding voor vervroegd aflossen en de voorwaarden om later extra af te lossen.

Bepaal daarnaast welke maandlast ook bij minder inkomen of hogere vaste lasten draaglijk blijft. De AFM wijst erop dat betaalbaarheid onder meer afhangt van inkomen, woningwaarde en hypotheekrente. De laagste rente is niet vanzelf de beste keuze als de looptijd, flexibiliteit of bijkomende kosten slecht bij uw situatie passen.

Wie nog jaren een vaste rente heeft, hoeft door één ECB-bericht niets open te breken. Oversluiten kan kosten en een vergoeding meebrengen. Vraag eerst een actuele berekening en laat onzekerheden expliciet zien. “De ECB staat stil” is geen berekening van het voordeel van oversluiten.

Ook spaarrente is geen kopie van 2,25 procent

Een bank bepaalt zelf hoe snel een beleidswijziging doorwerkt in een vrij opneembare spaarrekening. Bij een deposito met vaste looptijd staat de rente doorgaans voor de afgesproken termijn vast, maar kunt u het geld niet tussentijds opnemen of alleen tegen een boete. DNB onderscheidt die producten daarom nadrukkelijk in haar spaargeldstatistiek.

Controleer de actuele jaarrente in uw eigen rekening, niet alleen een introductietarief op een vergelijkingssite. Kijk ook naar de minimum- of maximuminleg, opnamebeperkingen, looptijd en bankvergunning. Een hogere rente heeft weinig nut wanneer geld dat als noodbuffer nodig is te lang vaststaat.

De Nederlandse Depositogarantie beschermt geld bij een Nederlandse bank tot maximaal 100.000 euro per persoon per bank. Meerdere merknamen kunnen onder dezelfde bankvergunning vallen en delen dan dat maximum. Bij een bank uit een ander EU-land geldt de depositogarantie van dat land; controleer bij welke bank en welk stelsel de rekening werkelijk hoort.

Gebruik het rentebesluit als controlemoment

Het besluit van juli geeft wel context: de centrale bank heeft na de verhoging in juni niet opnieuw ingegrepen en wil eerst meer gegevens zien. Het geeft geen prijskaartje voor uw volgende lening en geen minimum voor uw spaarrente. Banken kunnen hun aanbiedingen tussentijds aanpassen, ook wanneer de officiële tarieven gelijk blijven.

Gebruik dit moment daarom voor drie controles. Noteer wanneer een rentevaste periode of deposito afloopt. Vergelijk het werkelijke tarief met alle kosten en voorwaarden op dezelfde datum. En houd genoeg direct beschikbaar geld over voor onverwachte uitgaven. Dat zijn beslissingen die u kunt onderbouwen zonder de vergadering van september te raden.

De nuchtere conclusie: 2,25 procent is een belangrijk beleidsanker, maar niet het percentage waarop ieder huishouden kan lenen of sparen. Uw contract, looptijd, risico en aanbieder bepalen de uiteindelijke beweging. Kijk dus naar de schakel die voor u als eerste verandert, niet alleen naar de grote knop in Frankfurt.